Çocuklarda Kasık Fıtığı: Ebeveynlerin Bilmesi Gereken Her Şey

Bebeğinizin altını değiştirirken, onu banyo yaptırırken ya da ağladığı bir anda kasık bölgesinde beliren küçük bir şişlik fark etmek her ebeveyn için endişe verici olabilir.

Anne ve babaların içini rahatlatacak en önemli şey ise doğru bilgiye ulaşmaktır.

Biz de bu yazımızda, erken çocukluk döneminde oldukça sık karşılaşılan çocuklarda kasık fıtığı konusunu, aklınızdaki tüm soru işaretlerini giderecek şekilde, en yalın haliyle ele aldık.

Çocuklarda Kasık Fıtığı Nedir?

Yetişkinlerde görülen fıtıklar genellikle ağır kaldırma, zorlanma veya kas yapısının zayıflaması gibi nedenlerle sonradan oluşur. Ancak çocuklarda kasık fıtığı tamamen farklı bir yapıya sahiptir.

Çocuklardaki bu durum, tamamen anne karnındaki gelişim süreciyle ilgili doğumsal bir durumdur.

Kasık Kanalı Ne İşe Yarar ve Fıtık Neden Oluşur?

Bebekler anne karnındayken, karın içi organları ile kasık bölgesi arasında "kasık kanalı" adı verilen küçük bir geçit bulunur.

Normal şartlarda bu kanalın, bebeğin doğumu yaklaşırken kendiliğinden tamamen kapanması gerekir. Ancak bazı bebeklerde bu kanal açık kalır.

Karın içindeki sıvı, bağırsak parçaları veya kız çocuklarında yumurtalıklar bu açık kanaldan içeri sızarak dışarıya doğru bir çıkıntı oluşturur. İşte bu duruma çocuklarda kasık fıtığı denir.

Erkek ve Kız Bebeklerde Oluşum Farkı

Kasık kanalının işlevi cinsiyete göre değişiklik gösterir:

• Erkek bebeklerde: Anne karnındayken bebeğin testisleri karın içindedir. Doğuma doğru bu kanaldan geçerek testis torbasına (skrotum) iner. Testislerin inişi tamamlandıktan sonra kanalın kapanması beklenir. Erkeklerde bu kanalın açık kalma ihtimali çok daha yüksektir.
• Kız bebeklerde: Bu kanaldan testis yerine rahmi yerinde tutan bağlardan biri geçer. Kanal açık kaldığında, bu boşluğa genellikle yumurtalıklar (over) ya da bağırsaklar kayar.

Çocuklarda Kasık Fıtığı Neden Olur?

Ebeveynlerin en çok merak ettiği konulardan biri, "Bebeğimi çok ağlattım diye mi fıtık oldu?" sorusudur. Kesinlikle hayır.

Ağlamak, ıkınmak ya da öksürmek fıtığa neden olmaz; sadece var olan fıtığın görünür hale gelmesine yol açar.

Çocuklarda kasık fıtığı riskini artıran bazı faktörler bulunmaktadır. Bu faktörleri ve genel oranları aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz:

Bebeklerde Kasık Fıtığı Belirtileri

Fıtık her zaman aynı büyüklükte kalmaz veya sürekli görünür olmayabilir. Bu nedenle ebeveynlerin gözlem gücü teşhiste çok büyük rol oynar.

Ağlarken, Ikınırken ya da Öksürürken Kasıkta Şişlik

En belirgin semptom, kasık bölgesinde veya testis torbasına doğru uzanan yumuşak bir şişliktir. Bebek ağladığında, öksürdüğünde, kaka yaparken ıkındığında karın içi basıncı artar ve fıtık kesesi dışarıya doğru belirginleşir.

Şişlik Yatınca ya da Sakinleşince Kayboluyor mu?

Evet, bu çok tipik bir belirtidir. Bebek sakinleştiğinde, uyuduğunda veya sırtüstü yattığında karın içi basınç azalır. Bu durumda fıtık içerisindeki bağırsak veya dokular kendiliğinden karın içine geri döner ve şişlik tamamen kaybolabilir.

Testis Torbasına İnen Fıtık Nasıl Görünür?

Erkek çocuklarda kasık kanalı doğrudan testis torbasına açıldığı için, fıtıklaşan organlar (genellikle bağırsaklar) torbaya kadar inebilir. Bu durum, testis torbasının bir tarafının diğerine göre çok daha şiş, büyük ve dolgun görünmesine neden olur.

Kız Çocuklarda Kasık Fıtığı Nasıl Anlaşılır?

Kız çocuklarında bu durum erkeklere göre daha nadir görülse de belirtileri dikkatle takip edilmelidir. Kız çocuklarında şişlik, kasık bölgesinin hemen üstünde veya dış genital dudakların (labium) üzerinde kendini gösterir.

Kız bebeklerde fıtık kesesinin içine çoğunlukla yumurtalıklar (over) girer. Elinize gelen şişlik, bazen küçük ve sert bir misket gibi hissedilebilir.

Şişlik fark edildiği andan itibaren mutlaka bir çocuk cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır, çünkü yumurtalıkların bu kanalda sıkışması organ sağlığı açısından risk oluşturabilir.

Kasık Fıtığı Boğulması: Acil Durumu Tanıyın

Kasık fıtıklarında en çekinilen durum, fıtık kesesine giren organların (bağırsak veya yumurtalık) orada sıkışması ve karın içine geri dönememesidir.

Tıpta buna "inkarsere fıtık" veya halk arasında "fıtık boğulması" denir. Sıkışan dokunun kan akımı bozulursa acil cerrahi müdahale gerekir.

Boğulmuş Fıtık Belirtileri Nelerdir?

Eğer bebeğinizde aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını fark ederseniz, hiç vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurmalısınız:

• Kasıkta veya torbadaki şişlik bebek sakinleştiğinde bile hiçbir şekilde küçülmüyor veya kaybolmuyorsa,
• Şişliğin üzerine dokunulduğunda bebek şiddetli acı çekiyor ve sürekli ağlıyorsa,
• Şişlik bölgesinin rengi kızarmış, morarmış veya koyulaşmışsa,
• Bebek susturulamayan bir huzursuzluk yaşıyor, beslenmeyi reddediyor ve fışkırır tarzda kusuyorsa,
• Kaka ve gaz çıkaramama durumu eşlik ediyorsa.

Çocuklarda Kasık Fıtığı Tedavisi

Çocuklarda kasık fıtığı teşhisi konulduktan sonra tek tedavi seçeneği cerrahi müdahaledir. Göbek fıtıkları gibi zamanla kendiliğinden geçme ihtimali maalesef yoktur.

Ameliyatın amacı, açık kalan o küçük kanalın kapatılarak organların tekrar oraya sıkışmasını önlemektir.

Açık Ameliyat mı, Laparoskopik mi?

Günümüzde çocuk cerrahisinde her iki yöntem de başarıyla uygulanmaktadır:

• Açık Ameliyat: Kasık bölgesindeki doğal deri çizgisi üzerinden yapılan minimal bir kesiyle gerçekleştirilir. Çocuklarda dikişler genellikle cilt altında kalır ve kendiliğinden eriyen türdedir, yani sonradan dikiş alma işlemi gerekmez.
• Laparoskopik (Kapalı) Ameliyat: Göbek deliğinden ve bazen yanlardan girilen küçük kameralar yardımıyla yapılır. Özellikle çift taraflı fıtık şüphesi olan çocuklarda veya kız çocuklarında karşı tarafın kontrol edilmesi açısından avantaj sağlayabilir.